پیشزمینه
بیش از ۵ سال است که یک سری جلسات قرآن تقریباً هفتگی را در منطقهٔ نیویورک بزرگ برگزار کردهایم. ابتدا این جلسات در خانه دوستان تشکیل میشد و تعداد حضار بین ۳ و ۶-۷ در نوسان بود. به تدریج، بر تعداد اعضا افزوده شد و جلسه را به دانشگاهها منتقل کردیم. در آغاز تلاش کردیم تا در دانشگاه کلمبیا دور هم جمع شویم، اما متأسفانه نتوانستیم ارتباط خوبی با مسئولان برقرار کنیم و به صورت رسمی اتاقی رزرو کنیم. سپس به دانشگاه نیویورک نقل مکان نمودیم و بیش از سه سال است که در آنجا جلسات را ادامه دادهایم. زحماتی که دانشجویان ایرانی کشیدند باعث شد در اغلب سال، اتاقی برای تشکیل جلسات قرآن در اختیارمان باشد. به علاوه، محلّ این دانشگاه مرکزیتر و قابل دسترس بیشتر اهالی منطقه بود. تعداد شرکتکنندگان بین ۳ و ۲۰ نفر تغییر میکرد.
روند جلسات مبتنی بر بررسی ترتیبی آیات قرآن است. از جزء بیستوچندم شروع کردیم و تا آخر قرآن را خواندیم. سپس کار را از آغاز پی گرفتیم و به تازگی به سوره مبارکه انعام رسیدهایم. اندکی از زمان را به تلاوت آیات اختصاص میدهیم و طبیعتاً ترجمه آیات را میخوانیم. اگر برای کسی سؤالی پیش بیاید یا فهم عبارت یا موضوعی دشوار باشد، در آن مورد بحث میکنیم. همینطور نکات جالبی را که به ذهنمان میرسد را با دیگران در میان میگذاریم.
تفسیر قرآن کار پیچیدهای است و هیچیک از ما سررشتهای در این باب نداریم؛ لذا تفسیر المیزان را به عنوان منبع اصلی برگزیدهایم و تلاش میکنیم در موارد اختلاف دستکم نظر علامه طباطبایی را بیان کنیم. گاهی دوستان پیش از جلسه نگاهی به تفسیر آیات میاندازند و بعضی نیز در طول جلسه به این کار میپردازند. علاوه بر المیزان، به کتب دیگری هم (نظیر تفسیر نمونه، تفسیر نور، نظم قرآن و …) گهگاه رجوع مینماییم.
تلاش میکنیم بحث از موضوع اصلی خارج نشود و به حاشیه نرود. تذکرات آییننامهای نقش مهمی در این راستا ایفا میکنند، اما همیشه کافی نیستند. سعی نمودهایم که روال کار به سیاق علامه طباطبایی، تفسیر قرآن به قرآن باشد و از روایات به صورت ثانوی و محدود بهره میگیریم. شاید بتوان گفت، علاوه بر بهره بردن از برکت چنین محافلی، هدف اصلیمان تدبر در آیات قرآن و فهم این کتاب شریف است.